Kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu, hơn 53% tổng đòn tấn công của Iran vào Vùng Vịnh đã nhắm vào UAE — nhiều hơn Saudi Arabia, Kuwait, Bahrain, Qatar và Oman cộng lại.
Đây là thống kê mà Financial Times và Iran International xác nhận vào ngày 17/3, nhưng nó làm dấy lên câu hỏi: tại sao không phải Riyadh? Tại sao không phải Qatar — nơi đặt căn cứ không quân Al Udeid lớn nhất của Mỹ trong khu vực?
Câu trả lời không nằm ở quân sự đơn thuần. Nó nằm ở một bản đồ mà Abu Dhabi đã tự vẽ cho mình trong 15 năm qua và đã bị Iran nhìn thấu bản chất.
Ngay ngày đầu tiên của cuộc chiến, Iran không nhắm vào các căn cứ quân sự trước. Họ nhắm vào Lãnh sự quán Mỹ tại Dubai — một drone xuyên tường, bắt lửa, được Emirati dập tắt mà không có thương vong. Cùng ngày, một drone khác tấn công Đại sứ quán Mỹ tại Riyadh — và theo Washington Post, một trong hai drone đó đã trúng trực tiếp trạm CIA đặt trong khuôn viên đại sứ quán.
Iran không tấn công ngẫu nhiên. Họ đang gửi thông điệp về việc họ biết chính xác những gì đang ở đâu.
_______________________
🛡️ UAE TRONG BẢN ĐỒ CHIẾN LƯỢC MỸ
Để hiểu tại sao UAE là mục tiêu ưu tiên, cần hiểu UAE thực sự là gì trong kiến trúc quyền lực Mỹ tại Vùng Vịnh — và câu trả lời vượt xa những gì Abu Dhabi thường thừa nhận công khai.
Căn cứ Al Dhafra, nằm 32km phía nam Abu Dhabi, là nơi đặt đơn vị tác chiến viễn chinh 380th Air Expeditionary Wing của Không quân Mỹ, bao gồm drone trinh sát, máy bay tiếp nhiên liệu trên không,
Hệ thống Cảnh báo & Kiểm soát Trên không (AWACS) và hệ thống chỉ huy kiểm soát — tất cả cách lãnh thổ Iran chưa đến 200km. Căn cứ Al Minhad phục vụ liên minh. Cảng Jebel Ali là cảng ghé thăm lớn nhất của Hải quân Mỹ bên ngoài lãnh thổ nước này.
Và không kém phần quan trọng là CIA và Mossad — theo Al Jazeera và nhiều nguồn tình báo — đã vận hành một mạng lưới thu thập thông tin tình báo sâu rộng tại UAE, sử dụng vỏ bọc của hệ sinh thái tài chính và thương mại quốc tế dày đặc tại đây để che giấu hoạt động. Chính CIA đã cung cấp tình báo thời gian thực để định vị Khamenei trước đòn tấn công ngày 28/2 và một phần cơ sở hạ tầng đó chạy qua UAE.
Với Iran, bản đồ đó không có gì mơ hồ: UAE không phải quốc gia trung lập. UAE là mắt xích không thể thiếu trong cỗ máy chiến tranh Mỹ-Israel.
_______________________
💼 TRUNG TÂM TÀI CHÍNH XÂY TRÊN NGHỊCH LÝ
Song song với vai trò quân sự đó, UAE trong 15 năm qua đã xây dựng thứ hoàn toàn khác: hình ảnh một trung tâm tài chính trung lập toàn cầu, nơi tiền của tất cả mọi người đều được chào đón, không hỏi nguồn gốc địa chính trị.
Năm 2025, 9.800 triệu phú chuyển đến UAE, mang theo 63 tỷ USD — dẫn đầu toàn cầu theo Henley Private Wealth Migration Report, bỏ xa Mỹ ở vị trí thứ hai với 7.500 người và 43,7 tỷ USD.
Dubai International Financial Centre hiện là nhà của hơn 100 quỹ đầu tư, bao gồm Millennium Management, ExodusPoint, Citadel, JPMorgan, Citigroup, Standard Chartered, BlackRock — tất cả đều có văn phòng hoặc trung tâm vận hành khu vực tại đây.
Hai bản sắc này — tiền đồn tình báo-quân sự Mỹ và trung tâm tài chính trung lập toàn cầu — cùng tồn tại trong nhiều năm vì khu vực đủ ổn định để không ai buộc phải chọn một trong hai. Chiến tranh Iran đã phá vỡ sự cân bằng đó trong vài ngày đầu tiên.
_______________________
🏦 ÔNG LỚN TÀI CHÍNH SƠ TÁN VÌ TÊN LỬA
Ngày 28/2, khi tên lửa và drone Iran bắt đầu rơi xuống Dubai và Abu Dhabi, phản ứng của các tập đoàn tài chính lớn nhất thế giới xảy ra ngay lập tức và nói lên nhiều hơn bất kỳ tuyên bố chính sách nào.
JPMorgan và Citigroup ra lệnh cho nhân viên làm việc tại nhà. Standard Chartered sơ tán nhân viên khỏi trụ sở tại Dubai International Financial Centre. Dymon Asia Capital — quỹ đầu tư Singapore với 17 nhân viên tại DIFC — kích hoạt ngay giao thức thời chiến chưa từng dùng kể từ COVID. BlackRock tập trung đảm bảo an toàn cho nhân viên và khách hàng.
Ngày 11/3, Iran phát tín hiệu sẵn sàng nhắm vào các tổ chức tài chính liên kết với Mỹ tại khu vực, sau khi một tòa nhà ngân hàng Iran bị tên lửa Mỹ tấn công. IRGC tuyên bố đây trao cho Iran "quyền tự do nhắm mục tiêu các định chế tài chính Mỹ trong khu vực". Citi sơ tán nhân viên khỏi văn phòng ngay trong buổi sáng hôm đó.
Ngày 13/3, JPMorgan và Partners Group hủy toàn bộ sự kiện tại UAE — Partners Group chuyển hội nghị thường niên từ Abu Dhabi sang Zurich. Một CEO quỹ phòng hộ mô tả với Hindustan Times: "Chúng tôi trước đây phải xử lý COVID và bạo động Hong Kong — nhưng vấn đề an toàn thời chiến tranh, đây là lần đầu tiên."
_______________________
🇺🇸 TẠI SAO MỸ KHÔNG VỘI GIẢI NGUY CHO UAE
Đây là câu hỏi ít được đặt ra nhất và có lẽ là câu trả lời quan trọng nhất để hiểu bức tranh toàn cảnh. Mỹ có ba lý do cấu trúc không tạo ra sự cấp bách trong việc bảo vệ UAE khỏi thiệt hại kinh tế.
Căn cứ Al Dhafra vẫn hoạt động bình thường dù Dubai bị tấn công — tài sản quân sự Mỹ được bảo vệ, không phải tài sản tài chính của UAE. Bất ổn tại UAE, theo một logic lạnh lùng hơn, còn làm suy yếu Dubai và Abu Dhabi như các trung tâm tài chính cạnh tranh với Wall Street và London — khi JPMorgan sơ tán khỏi DIFC, dòng vốn đó có xu hướng quay về New York.
Và theo BBC Arabic, Trump đang ép Vùng Vịnh trước lựa chọn chi trả khổng lồ để chiến tranh kết thúc theo điều kiện của Mỹ — trong bối cảnh đó, UAE là con bài mặc cả, không phải đồng minh cần bảo vệ vô điều kiện.
Tín hiệu bất bình từ Abu Dhabi bắt đầu lộ ra. Cố vấn Tổng thống UAE Anwar Gargash ngày 24/3 công khai đặt câu hỏi về "sự im lặng đáng kinh ngạc của các tổ chức Arab và Hồi giáo" trước các đòn tấn công vào UAE — một phát ngôn ngoại giao hiếm có, ngầm chỉ trích cả đồng minh lẫn láng giềng.
Câu hỏi mà Gargash không hỏi thẳng nhưng ngụ ý: Washington đang ở đâu khi Al Dhafra ổn mà Dubai đang bốc lửa?
_______________________
⚖️ BA LUỒNG Ý KIẾN TRÁI CHIỀU
Tính đến nay, UAE đã đánh chặn 338 tên lửa đạn đạo và 1.740 drone — nhiều hơn bất kỳ nước nào trong GCC. Ba người thiệt mạng. Sân bay, cảng biển và cơ sở hạ tầng thương mại đều đã bị nhắm. Iran công khai cáo buộc Abu Dhabi cho phép lãnh thổ mình là bệ phóng cho không kích Mỹ vào đảo Kharg.
▶️ UAE đáp lại bằng cách triệu hồi đại sứ từ Tehran, tuyên bố Iran là "tác nhân khó kiểm soát" trước Hội đồng Bảo an. Nhưng tuyên bố ngoại giao và thực tế chiến trường là hai thứ khác nhau và khoảng cách giữa chúng đang ngày càng rộng ra.
Không có chiến lược nào nhận được đồng thuận. Lập trường chính thức của Abu Dhabi là kiềm chế có tính toán — Gargash tuyên bố UAE ưu tiên "lý trí và logic, tìm lối thoát ngoại giao cho Iran và khu vực".
Fawaz Gerges, Giáo sư tại LSE, bảo vệ lựa chọn này: "Tham gia chiến dịch Mỹ-Israel sẽ không thêm gì vào ưu thế quân sự của Washington, nhưng sẽ tăng gấp bội nguy cơ bị Iran trả đũa." Quan điểm này hợp lý nếu chiến tranh kết thúc sớm. Nhưng mỗi ngày kéo dài là một ngày thêm tên lửa, thêm văn phòng sơ tán, thêm hợp đồng bất động sản bị hoãn.
▶️ Sau mỗi loạt tấn công mới, luồng ý kiến thứ hai mạnh hơn. Reuters dẫn một nguồn Vùng Vịnh nói thẳng: "Lúc đầu chúng tôi phản đối chiến tranh. Nhưng khi Iran bắt đầu tấn công chúng tôi — họ trở thành kẻ thù. Không còn cách phân loại nào khác”. Abdulaziz Alghashian tại Gulf International Forum đặt vấn đề sắc bén hơn: "Không chỉ cần tạo ra sức răn đe, chúng ta cần tạo ra tiền lệ cho thời hậu chiến."
Lập luận cốt lõi là Iran đang bị thương nhưng không bị tiêu diệt sẽ là Iran hận thù và không bị kiềm chế. Nửa vời còn nguy hiểm hơn không làm gì. Nhưng tham chiến đồng nghĩa với việc UAE từ bỏ chính xác bản sắc mà toàn bộ mô hình tài chính của mình được xây dựng trên đó.
▶️ Còn luồng ý kiến thứ ba đang lan truyền trong giới phân tích: không có Al Dhafra, UAE không phải mục tiêu ưu tiên của Iran. Các căn cứ Mỹ không bảo vệ UAE — chúng biến UAE thành mục tiêu.
Bên trên tất cả những tranh luận đó là một thực tế lạnh lùng hơn: sáu nước GCC chỉ tổ chức được một cuộc họp Zoom duy nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Không hội nghị thượng đỉnh. Không chiến lược tập thể. Mỗi nước đang tự tính toán một mình.
Strategy International tóm gọn: "Trong Vùng Vịnh năm 2026, chiến trường bao gồm cảng biển, phí bảo hiểm và nhận thức — không chỉ tên lửa." Và trong chiến trường đó, UAE — vừa là trung tâm thương mại, tài chính, vừa là tiền đồn quân sự — đang gánh chịu mâu thuẫn nặng nề nhất, mà chưa thể tìm ra có câu trả lời rõ ràng.
_______________________
🔮 GÓC NHÌN #TINHAYTHẾGIỚI: BẢN SẮC TRỞ THÀNH CẠM BẪY HOÀN HẢO
UAE xây dựng vị thế bằng cách không chọn phe — nhưng địa lý, căn cứ quân sự và mạng lưới tình báo đã chọn thay từ lâu. Khi Iran nhìn bản đồ, họ không thấy một trung tâm tài chính trung lập với những tòa tháp lấp lánh. Họ thấy một tiền đồn của đối phương được mạ vàng và khảm đá quý bên ngoài.
Khoảng cách giữa hai cách nhìn đó — và cái giá mà 9.800 triệu phú vừa chuyển đến, hàng trăm quỹ đầu tư vừa đặt trụ sở, và toàn bộ mô hình phát triển của UAE đang phải trả để thu hẹp nó — mới là câu chuyện thực sự của cuộc chiến này.
*Nguồn: Financial Times, Iran International, Washington Post, Al Jazeera, Hindustan Times, Bloomberg, New York Times, Business Insider, Reuters, Critical Threats/ISW, BBC, Henley Private Wealth Migration Report 2025, Strategy International, The National News
0 Nhận xét